Światło, które trzeba było zrozumieć. Spektakularna iluminacja od Ilum.

Zadanie iluminacji Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie, które wykonał zespół ILUM Sp. z o.o. (była Euro-Light Sp. z o.o.), należało do bardziej wymagających projektów oświetleniowych ostatnich lat.

Pałac Kultury i Nauki w Warszawie był jednym z tych zadań, które od początku wymagają pokory. Najpierw trzeba było zrozumieć budynek — jego proporcje, rytm elewacji, uskoki, tarasy i miejsca, które przez dekady funkcjonowały w nocnym pejzażu miasta.

Pracując nad projektem od marca do grudnia 2025 roku, krok po kroku poznawaliśmy obiekt od strony, której na co dzień się nie widzi. Dokumentacja w dużej mierze pochodziła jeszcze z lat 50. – w formie papierowej, a sama bryła — wysoka na ponad 230 metrów — okazała się znacznie bardziej złożona, niż sugeruje widok z poziomu ulicy.

Jednym z kluczowych założeń było zachowanie ciągłości iluminacji. Wymiana oświetlenia odbywała się etapami, przy czasowym utrzymaniu istniejących opraw. Równocześnie należało zachować pierwotne lokalizacje i liczbę punktów świetlnych, rozbudowując system o nowe możliwości — w tym oświetlenie RGBW zegara i iglicy.

Każdy element systemu został zaprojektowany specjalnie dla tego obiektu – to nie były katalogowe rozwiązania. Pojedyncze oprawy ważyły nawet do 40 kg, co wymagało precyzyjnych podkonstrukcji i ścisłej współpracy inżynieryjnej. Do tego dochodziła logistyka montażu na wysokościach, wiercenie w stalowej konstrukcji budynku oraz prace alpinistyczne na iglicy, często w trudnych warunkach atmosferycznych.

Istotnym aspektem projektu było także sterowanie. Podział elewacji na wyraźne strefy pozwolił na precyzyjne zarządzanie barwą i natężeniem światła oraz tworzenie dynamicznych scen świetlnych bez utraty homogeniczności. Dzięki cyfrowemu sterowaniu (DMX) możliwe stało się płynne przejście kolorów i stabilna praca systemu, co wcześniej — przy sterowaniu radiowym — było nieosiągalne.

Projektowanie oświetlenia PKiN to również odpowiedzialność środowiskowa. Należało ograniczyć zanieczyszczenie światłem, zadbać o komfort wzrokowy oraz uwzględnić obecność sokołów wędrownych gniazdujących na Pałacu — co wpłynęło zarówno na parametry świecenia, jak i harmonogram prac.

Projektowanie realizacji  PKiN nauczyło nas, że przy takiej skali światło przestaje być dodatkiem, a staje się elementem architektury — technicznym, precyzyjnym i wymagającym. I dokładnie w tej roli czujemy się  najlepiej – mówi Przemysław Rechnio, właściciel marki Ilum.