Odporność infrastruktury nie powstaje na etapie eksploatacji. Powstaje na etapie projektowania i decyzji inwestycyjnych.
Rozwój infrastruktury kolejowej w Polsce wchodzi w moment przełomowy. Rozpoczęcie postępowań związanych z budową kolei dużych prędkości oraz skala planowanych inwestycji sprawiają, że dotychczasowy model współpracy pomiędzy uczestnikami procesu inwestycyjnego przestaje być wystarczający.
Projektowanie, wykonawstwo i przemysł nie mogą już funkcjonować jako odrębne, niezależne od siebie obszary. Współczesna infrastruktura wymaga integracji kompetencji – od koncepcji, przez projekt, aż po wdrożenie i eksploatację.
Problem, który znamy od lat
W praktyce proces inwestycyjny wciąż często opiera się na rozdzieleniu ról: projektant projektuje, wykonawca realizuje, a producent dostarcza rozwiązania dopiero na etapie budowy.
Taki model powoduje, że rozwiązania projektowe nie zawsze są optymalnie dopasowane do realnych warunków wykonawczych i eksploatacyjnych. W efekcie rośnie ryzyko zmian w trakcie realizacji, wydłużenia inwestycji oraz wzrostu kosztów.
W przypadku infrastruktury krytycznej – a taką bez wątpienia jest infrastruktura kolejowa – takie podejście przestaje być wystarczające.
Otwarty dostęp do technologii nie jest dziś głównym ograniczeniem. Kluczowe są warunki systemowe – sposób prowadzenia postępowań, podejście do ryzyka technologicznego oraz zdolność do współpracy pomiędzy projektantem, wykonawcą i przemysłem.

Zmiana, która właśnie się dokonuje
W tym kontekście szczególnego znaczenia nabiera decyzja Zrzeszenia Ogólnopolskiego Projektanta i Inżyniera o przyjęciu w swoje szeregi firmy produkcyjnej – TINES Rail.
To sytuacja wyjątkowa. ZOPI jest środowiskiem skupiającym przede wszystkim biura projektowe. Otwarcie się na podmiot reprezentujący przemysł nie jest jedynie decyzją formalną – jest sygnałem zmiany podejścia do procesu projektowania infrastruktury.
To uznanie, że nowoczesnych rozwiązań nie da się tworzyć bez bezpośredniej współpracy z tymi, którzy odpowiadają za ich wdrożenie.
Rola przemysłu w procesie projektowym
Udział producenta w procesie projektowania nie oznacza ingerencji w kompetencje projektantów. Oznacza natomiast wniesienie wiedzy wynikającej z praktyki – doświadczeń z realizacji, znajomości zachowania materiałów i systemów w eksploatacji oraz odpowiedzialności za funkcjonowanie rozwiązań w czasie.
W praktyce oznacza to konieczność projektowania infrastruktury jako systemu odpornego – uwzględniającego redundancję, trwałość i przewidywalność działania, zarówno w wymiarze fizycznym, jak i cyfrowym.
Współpraca projektanta z przemysłem pozwala ograniczyć ryzyko błędów, zoptymalizować rozwiązania już na etapie koncepcji oraz skrócić proces inwestycyjny.
Innowacje zaczynają się od wdrożenia
Jak podkreśla Tomasz Szuba, Prezes Zarządu TINES Rail:
– Innowacje zaczynają się w momencie wdrożenia. Dopóki rozwiązanie nie funkcjonuje w rzeczywistych warunkach, mówimy o pracach badawczo-rozwojowych, nie o innowacjach.
To podejście nabiera szczególnego znaczenia w kontekście inwestycji o dużej skali i znaczeniu systemowym. Infrastruktura musi nie tylko spełniać założenia projektowe, ale przede wszystkim działać – w sposób trwały, przewidywalny i odporny na zmienne warunki.
Moment, który zdecyduje o przyszłości branży
Skala planowanych inwestycji kolejowych w Polsce – zarówno w ramach programów PKP Polskich Linii Kolejowych, jak i projektów związanych z budową kolei dużych prędkości przez CPK – sprawia, że stoimy dziś przed jednym z największych wyzwań infrastrukturalnych w historii.
To nie jest wyłącznie kwestia realizacji inwestycji i wydatkowania środków. To proces, który powinien zostać wykorzystany do trwałego wzmocnienia całego rynku – od projektantów, przez wykonawców, po producentów i zaplecze inżynierskie.
Sposób, w jaki dziś zaprojektujemy i zrealizujemy te inwestycje, będzie miał bezpośredni wpływ nie tylko na jakość powstającej infrastruktury, ale również na potencjał rozwojowy całej branży w kolejnych latach.
Kierunek dla rynku
To, w jaki sposób przeprowadzimy dziś ten proces inwestycyjny, zdecyduje nie tylko o jakości infrastruktury, ale również o przyszłości całej branży.
Może on stać się impulsem do budowy trwałych kompetencji – zarówno na rynku krajowym, jak i w kontekście ekspansji zagranicznej polskich firm.
Warunkiem jest jednak świadome podejście do projektowania i realizacji inwestycji – oparte na współpracy wszystkich uczestników procesu oraz realnym uwzględnieniu doświadczeń wynikających z wdrożeń.
W tym kontekście zmiana podejścia do relacji pomiędzy projektowaniem a przemysłem przestaje być opcją – staje się koniecznością.
Sfinansowano w ramach reakcji Unii na pandemię COVID-19
Polityki i regulaminy:
Social Media:
Adres:
Polskie Stowarzyszenie Doradcze i Konsultingowe
Polski Klaster Budowlany
Polski Klaster Budowlany Prosta Spółka Akcyjna
ul. Pułkowa 11A, 15-143 Białystok
Tel./fax (85) 652 61 07
biuro@polskiestowarzyszenie.pl
Dane rejestrowe:
NIP: 542-290-15-67
REGON: 052252089
KRS: 0000221615
SĄD REJONOWY W BIAŁYMSTOKU, XII WYDZIAŁ GOSPODARCZY KRAJOWEGO REJESTRU SĄDOWEGO
Konto bankowe:
Bank Spółdzielczy O/d w Zaściankach 07 8060 0004 0842 5276 2000 0010
© 2023 Polski Klaster Budowlany. Wszelkie prawa zastrzeżone.